Press Release Press Release

የአለም የእይታ ቀንን አስመልክቶ ከጤና ጥበቃ ሚኒስቴር

የተሰጠ ጋዜጣ መግለጫ

መስከረም 30/2011ዓ.ም

የዓለም የዕይታ ቀን በአለም ለ17ኛ ጊዜ በኢትዮጵያ ለ16ኛ ጊዜ በየዓመቱ የፈረንጆቹ ወርሀ ጥቅምት በገባ ሁለተኛው ሀሙስ ዕለት የሚከበር ሲሆን በዚህ አመትም ጥቅምት 1/ 2011 ዓ.ም (October 11/2018 G.C) የአይን ጤና ለሁሉም (Eye care everywhere) በሚል መሪ ቃል ይከበራል፡፡ ይህም .. 2020 በመከላከልና በማከም ማስወገድ የሚቻለውን 80% በላይ ያህሉን የዓይነ ሥውርነትን ጫና ከዓለም ለማስወገድ የተቀመጠውን ግብ ለማሳካት ዋነኛው የአይን ጤና የግንዛቤ መስጫ መንገድ ነው::  

 

በጤና ጥበቃ ሚንስቴር  በአይን ጤና ዙሪያ እየተሰሩ ያሉ ስራዎች  ምን ይመስላሉ?

1 .ሁሉንም አስፈላጊ ባለድርሻ አካላት ያካተተ አገር አቀፍ አይነስውርነት ኮሚቴ አቋቁሞ በስራ ላይ ይገኛል

2  .የአይን ሞራ ግርዶሽ ክምችትን ለማፅዳት እየተሰራ ይገኛል ለዚህም ተግባር የሚሆኑ የማጣሪያዎች ግዢ  ሂደት ላይ ይገኛሉ፡፡ በ2010 ዓ.ም  ወደ 80,000 የሚሆን የአይን ሞራ ግርዶሽ ቀዶ ህክምና ተሰርቷል፡፡

3 .የአይን ሞራ ግርዶሽ የህክምና ጥራትን ለማሳደግ የሚረዳውን 11 የፌኮ ማሽኖች በአጋር ድርጅቶች ወደ ኢትዮጵያ እንዲገቡ ተደርጓል 11 የአይን ሃኪሞችም  በሞያው ወደ ህንድ ሀገር ሄደው ሰልጥነዋል፡፡

4.ከአጋር ድርጅቶች ጋር በመቀናጀት በአንደኛ ደርጃ ትምህርት ቤቶች ለሚገኙ መምህራን ስልጠና በመስጠት የእይታ  ችግር ያለባቸውን  ተማሪወች በመመርመር እንዲለዩ እና  ህክምና እንዲያገኙ የማድረግ ስራ ተጀምሮአል ለወደፊትም ተጠናክሮ ይቀጥላል፡፡ 

5. ትራኮማ

  • ከ2015 ጀምሮ 507,918 ሰዎች በትራኮማ የሚመጣ የአይን ፀጉር መታጠፍ ቀዶ ህክምና አግኝተዋል
  • 2017/18 ከ60ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ሰወች ዐመታዊ የትራኮማ መድሃኒት“Zithromax MDA’’  ተሰጥቶአቸዋል፡፡
  • የትራኮማ መከላከያ የሆኑትን የፊት መታጠብ እና የአካባቢ ፅዳትን በህብረትሰቡ እንዲሁም በትምህርት ቤት ለማሳደግ እየተሰራ ይገኛል፡፡
  • 86 ወረዳዎች ይስጥ የነበረው የትራኮማ መድሀኒት ስርጭት በሽታው የህብረተሰብ የጤና ችግር ስላልሆነ  እደላው አቁሞአል፡፡

6. የአምስት አመት አገር አቀፍ የአይን ጤና መሪ እቅድ ተዘጋጅቶ የመተግበር ስራ እየተሰራ ይገኛል

7. የመጀመሪያው አይን ጤና የዳሰሳ ጥናት የተሰራ ከአስር አመት በላይ በመሆኑ የሁለተኛውን የአይን ጤና የዳሰሳ ጥናት እ.ኤ.አ በ2018 ለመስራት ዝግጅት ላይ እንገይገኛል፡ 

8.የአይን ጤና የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራወችን በስፋት መስራት እና የመሳሰሉት ይገኙበታል ፡፡

 

በአገራችን ዋና ዋና  የዓይነ ሥውርነት መንስኤዎች ምንድናቸው? (what are the  major causes of blindness)?

በኢትዮጵያ እ.አ.አ በ2005/2006 በዓይን ጤና ላይ በተካሄደው አገር አቀፋዊ ጥናት ለመገንዘብ እንደተቻለውአይነ ስውርነት 1.6 በመቶ የሚሆነውማህበረሰብን የሚያጠቃ ሲሆን  ከዚህም ውስጥ

1.የዓይን ሞራ ግርዶሽ (Cataract) 49.9%

2.የዓይን ማዝ / ትራኮማ (Trachoma) 11.5%

3. አነጣጥሮ የማየት ችግር (Refractive Errors) 7.8%

4.እንደ ቪታሚን “ኤ” እጥረት እና ኢንፌክሽን በመሳሰሉ ችግሮች የሚከሰት የዓይን ብሌን ጠባሳ  (Other than trachoma Corneal opacities) 7.8%

5.ግላኮማ (Glaucoma)5.2%

6.በስኳር በሽታ ሳቢያ የሚመጣ የዓይን ችግር (Diabetic Retinopathy) እና ከእድሜ ጋር የሚከሰቱ (Age Related Macular Degeneration) እና ሌሎችም ሊጠቀሱ ይችላሉ፡፡

የዕይታ መቀነስ (Low Vision) ወይም አጥርቶ ያለማየት ችግር 3.7 በመቶ ሲሆን  መንስኤዎችም (Major causes of low vision)

  1- የዓይን ሞራ ግርዶሽ (Cataract) (42.3%)

  2- አነጣጥሮ የማየት ችግር (Refractive Errors) (33.4%) እና

  3- የዓይን ማዝ / ትራኮማ (Trachoma)   (7.7%)  ናቸው፡፡       

ዓይነ ሥውርነትን ለመከላከል መወሰድ ያለባቸው እርምጃዎች

  • ሁሉም ሰው በኢትዮጵያ ጎልተው ስለሚገኙ የዓይነ ሥውርነት መንስኤዎች ምንነት ተገንዝቦ የመከላከልና የመቆጣጠር ዘዴዎችን ተግባራዊ ማድረግ ፤
  •  የዓይን ሕመም ምልክቶች ሲታዩ በቶሎ ወደ አቅራቢያ የሕክምና ተቋም መሄድ
  • የዓይን ጤና አገልግሎት ሊሰጡ የሚችሉ የህክመና ተቋማትን በመንግሥት፣ በግል እና በአጋር ድርጅቶች አማካኝነት በማስፋፋት ተደራሽነቱን ማሻሻል
  • መገናኛ ብዙሀን የህብረተሰቡ ግንዛቤ እንዲያድግ ከሚመለከታቸው ጋር በመተባበር ትምህርታዊ ዝግጅቶችን ማስተላለፍ
  • በጤና ልማት ሠራዊት፣በጤና አክስቴንሽን ፕሮግራም አና በመምህራን በመጠቀም ህብረተሰቡን ማስተማርና አገልግሎት የሚያስፈልጋቸውን በመለየት ተገቢውን የዓይን ጤና አገልግሎት እንዲያገኙ ማስቻል
  • ዓይነ ስውርነትን ህመሙ ሳይከፋ ሊስተካከል የማይችል አምላካዊ ቁጣ አድርጎ የማየት ኢ-ሳይንሳዊ የተለምዶ አባባልን በማስወገድ በመከላከል ማስቀረት' በመታከም ማዳን እንደሚቻል መገንዘብ እና ማስገንዘብ፤

       ለዓይነ ሥውርነት የሚዳርጉ ህመሞች የህብረተሰብ ጤና ችግር መሆናቸው እንዲያከትም በጋራ እንቁም!

 

የፌዴራል ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር

ለተጨማሪመረጃ ፡-የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር  ህዝብ ግንኙነትና ኮሙኒኬሽን  ዳይሬክቶሬትን በስልክ ቁጥር 0115518031 ደውለው ማነጋገር ይቻላል ፡፡

  • Twitter icon
  • YouTube icon
  • Facebook icon
  • Flickr icon